De vraag naar Europese alternatieven is in korte tijd veranderd van een principekwestie in een praktische vraag. Organisaties zien prijzen en voorwaarden van Amerikaanse aanbieders veranderen, lezen over de Amerikaanse CLOUD Act en vragen zich af wat er gebeurt als de politieke verhoudingen verder schuiven. Tegelijk willen ze niet terug naar werken zonder AI. Het goede nieuws is dat er serieuze opties zijn. Het minder goede nieuws is dat "Europees" op drie manieren wordt bedoeld, en dat die niet hetzelfde beschermen.

Wat maakt een AI dienst Europees?

Er zijn drie lagen. De eerste is de plek waar de gegevens staan: in een datacenter binnen de EU. De tweede is het bedrijf dat de dienst levert: een Europese onderneming die onder Europees recht valt. De derde is het model zelf: ontwikkeld in Europa, of een open model dat u zelf beheert. Veel Amerikaanse diensten bieden inmiddels opslag in Europa. Dat helpt voor de AVG, maar het bedrijf blijft Amerikaans en kan onder Amerikaans recht verplicht worden gegevens te verstrekken. Wie dat risico wil uitsluiten, kijkt naar een Europese aanbieder of naar een open model in eigen beheer. Wij helpen u bepalen welke laag voor u telt.

Mistral: de bekendste Europese AI aanbieder

Het Franse Mistral is op dit moment de meest volwassen Europese partij. Met Le Chat biedt het een chatomgeving voor medewerkers, vergelijkbaar met ChatGPT, met zakelijke abonnementen en beheer. Via de eigen ontwikkelomgeving kunt u de modellen in applicaties gebruiken. Een deel van de modellen is open gepubliceerd, zodat u ze ook op uw eigen hardware kunt draaien. Dat laatste maakt Mistral bijzonder: u kunt beginnen met de dienst en later dezelfde modellen in huis halen. Wat het invoeren concreet inhoudt, leest u bij Mistral AI implementeren.

Open modellen in een Europees datacenter

De tweede route is een open model, zoals Llama, Qwen, Gemma of een model van Mistral, dat draait bij een Europese hostingpartij of op uw eigen server. U bent dan niet afhankelijk van de prijslijst of het beleid van een AI leverancier. Het model verandert pas als u dat wilt, wat ook prettig is voor de voorspelbaarheid van antwoorden. Er zijn Nederlandse en Europese aanbieders die zulke modellen als dienst aanbieden, en Nederland werkt met GPT-NL aan een eigen taalmodel. Voor organisaties met zeer gevoelige informatie is dit vaak de route die wij adviseren. Een overzicht van de mogelijkheden vindt u bij lokale AI voor bedrijven.

Amerikaanse diensten met Europese opslag

Soms is de beste keuze een tussenweg. Microsoft biedt Azure OpenAI met verwerking binnen de EU, en OpenAI zelf heeft opslag in Europa voor zakelijke klanten. Voor organisaties die diep in Microsoft 365 zitten, is dat soms de route met de minste weerstand. Wij zijn daar open over: het lost de vraag over de opslagplek op, niet de vraag over afhankelijkheid. Of dat voldoende is, hangt af van uw informatie en uw risicobereidheid. Die afweging leggen wij helder voor, zodat u niet achteraf ontdekt dat u iets anders heeft gekocht dan u dacht.

Hoe goed zijn de alternatieven voor ChatGPT?

Voor schrijven, samenvatten, vertalen en vragen beantwoorden uit eigen documenten zijn de Europese en open modellen goed bruikbaar, ook in het Nederlands. Bij complexe analyses, lange redeneringen en programmeerwerk lopen de grootste Amerikaanse modellen soms nog voor. Wij testen daarom niet in het algemeen, maar op uw eigen taken. We nemen twintig tot dertig echte voorbeelden uit uw werk en laten medewerkers de antwoorden blind beoordelen. Dan ziet u wat het verschil in de praktijk is, en of dat verschil telt.

Overstappen zonder dat medewerkers afhaken

De techniek is zelden het probleem. Het probleem is dat mensen gewend zijn aan hun tool en een alternatief snel afschrijven als het ergens anders werkt. Wij zorgen dat de nieuwe omgeving minstens zo makkelijk is: inloggen met het bestaande account, de assistenten die mensen al gebruikten opnieuw opgebouwd, en een korte uitleg per afdeling. Ook sluiten we de oude route netjes af, met een AI beleid dat zegt wat wel en niet mag.

Europese AI laten implementeren door ons team

Onze AI specialisten doen het hele traject: de opties naast elkaar zetten, testen op uw werk, inrichten en uitrollen. U praat direct met de mensen die het werk doen. Stel uw vraag en u hoort binnen een werkdag welke route wij voor uw situatie zouden kiezen.

Verwant: Freelance AI consultant, Eigen ChatGPT omgeving voor bedrijven.