Werken als zzp'er in het buitenland

Steeds meer Nederlandse zzp'ers ontdekken de mogelijkheden om vanuit het buitenland te werken. Of je nu droomt van een leven aan de Spaanse costa, de digitale nomadenscene in Portugal wilt verkennen, of zakelijke kansen ziet in Duitsland of België – als zelfstandige heb je de vrijheid om je werkplek te kiezen. Maar internationaal ondernemen brengt ook complexiteit met zich mee. Waar betaal je belasting? Hoe zit het met je verzekeringen? En welke landen zijn het meest aantrekkelijk? In dit uitgebreide artikel bespreken we alles wat je moet weten over werken als zzp'er in het buitenland.

Waarom werken vanuit het buitenland?

De redenen om als zzp'er vanuit het buitenland te werken zijn divers en persoonlijk. Voor sommigen is het de zoektocht naar een betere work-life balance, met meer zon en een ontspannen levensstijl. Anderen zien zakelijke kansen in buurlanden of willen hun diensten aanbieden op een internationale markt. De coronapandemie heeft aangetoond dat veel werk prima op afstand kan worden gedaan, waardoor de fysieke werklocatie minder relevant is geworden. Dit heeft geleid tot een explosie in het aantal digitale nomaden en remote workers.

Lagere kosten van levensonderhoud

Een belangrijke motivatie is het verschil in levenskosten. In landen als Portugal, Spanje of Griekenland kun je vaak goedkoper wonen dan in Nederland, terwijl je met Nederlandse tarieven blijft werken. Een appartement dat in Amsterdam 1.800 euro per maand kost, kun je in Lissabon voor de helft huren. Boodschappen, uit eten gaan en entertainment zijn eveneens voordeliger. Dit betekent dat je effectief meer overhoudt van je inkomen, zonder in te leveren op kwaliteit van leven.

Betere kwaliteit van leven

Naast financiële overwegingen speelt levensstijl een grote rol. Meer zon, een aangenamer klimaat, minder stress en een cultuur waarin genieten van het leven centraal staat – het trekt veel Nederlanders naar zuidelijke bestemmingen. Als zzp'er heb je de luxe om je eigen werktijden te bepalen. 's Ochtends werken wanneer het nog koel is, en 's middags naar het strand of de bergen. Die flexibiliteit maakt werken vanuit het buitenland extra aantrekkelijk.

Internationale ervaring en netwerk

Werken in het buitenland verrijkt ook je professionele profiel. Je komt in contact met mensen uit verschillende culturen, leert nieuwe werkwijzen kennen en bouwt een internationaal netwerk op. Voor sommige sectoren, zoals IT, marketing of consultancy, kan dit je marktwaarde aanzienlijk verhogen. Bovendien worden veel opdrachten tegenwoordig internationaal uitgezet, waardoor ervaring met grensoverschrijdend werken een pre is.

Populaire landen voor Nederlandse zzp'ers

Niet elk land is even geschikt voor Nederlandse zzp'ers. Factoren als belastingklimaat, infrastructuur, taalbarrière en afstand tot Nederland spelen een rol. Hieronder bespreken we de meest populaire bestemmingen met hun voor- en nadelen.

Portugal: de favoriet onder digitale nomaden

Portugal is uitgegroeid tot dé bestemming voor freelancers en remote workers uit heel Europa. Steden als Lissabon, Porto en de Algarve-regio trekken duizenden digitale nomaden. Het land biedt een aangenaam klimaat, vriendelijke bevolking, goede infrastructuur en betaalbare levenskosten. Bovendien spreekt vrijwel iedereen Engels, wat de dagelijkse communicatie vergemakkelijkt. Het Non-Habitual Resident (NHR) regime biedt nieuwe inwoners gedurende tien jaar aantrekkelijke belastingtarieven. Buitenlandse inkomsten kunnen onder voorwaarden zelfs onbelast blijven. Let wel: dit regime wordt regelmatig aangepast, dus informeer je goed over de actuele regels.

Spanje: zon, zee en een grote Nederlandse gemeenschap

Spanje is al decennia populair onder Nederlanders, niet alleen voor vakanties maar ook om te wonen en werken. De Costa Blanca, Costa del Sol en Barcelona hebben grote expat-gemeenschappen met Nederlandse ondernemers, netwerkevenementen en zelfs Nederlandse scholen. Het weer is fantastisch, de cultuur uitnodigend en de levenskosten buiten de grote steden zeer acceptabel. De Beckham Law biedt onder bepaalde voorwaarden een vast belastingtarief van 24% voor nieuwe fiscale inwoners. Nadeel is de Spaanse bureaucratie, die als traag en complex bekend staat. Geduld is een schone zaak als je je hier wilt vestigen.

Duitsland: zakelijke kansen bij onze oosterburen

Hoewel Duitsland geen belastingparadijs is, biedt het wel enorme zakelijke kansen. De Duitse economie is de grootste van Europa en er is een constante vraag naar IT-specialisten, ingenieurs, consultants en andere professionals. Voor zzp'ers in technische beroepen zijn de tarieven vaak hoger dan in Nederland. De nabijheid maakt het makkelijk om heen en weer te reizen voor klantbezoeken. Taalvaardigheid in het Duits is wel een pre, hoewel veel internationale bedrijven in het Engels werken. De bureaucratie is vergelijkbaar met Nederland, zij het met meer papierwerk.

België: dichtbij en vertrouwd

Voor zzp'ers die niet ver van huis willen, is België een logische keuze. Geen taalbarrière (in Vlaanderen), vergelijkbare zakencultuur en je bent binnen twee uur terug in Nederland. De Belgische markt biedt interessante opdrachten, vooral in Brussel met zijn Europese instellingen en internationale bedrijven. Fiscaal is België niet voordeliger dan Nederland – de belastingdruk is zelfs iets hoger. Maar de praktische voordelen van nabijheid en vertrouwdheid maken het voor velen toch aantrekkelijk.

Belastingen: waar betaal je?

De belangrijkste vraag voor elke zzp'er die internationaal wil werken is: waar moet ik belasting betalen? Het antwoord hangt af van je fiscale woonplaats, oftewel waar je volgens de belastingdienst geacht wordt te wonen. Dit is niet simpelweg het land waar je een adres hebt, maar wordt bepaald door een complex geheel van factoren.

De fiscale woonplaats

Je fiscale woonplaats is het land waar je je centrum van levensbelangen hebt. De belastingdienst kijkt naar waar je woont, waar je gezin verblijft, waar je bankrekeningen zijn, waar je sociale contacten zijn en waar je de meeste tijd doorbrengt. Als je in Nederland blijft ingeschreven, je partner en kinderen hier wonen en je regelmatig terugkomt, zal Nederland je fiscale woonplaats blijven – ook al werk je maandenlang vanuit Spanje. Om echt fiscaal te emigreren moet je je banden met Nederland grotendeels verbreken.

De 183-dagenregel

Een veelgehoorde regel is die van de 183 dagen: als je meer dan 183 dagen per jaar in een land verblijft, word je daar belastingplichtig. Dit is echter een versimpeling. De 183-dagenregel komt uit belastingverdragen en bepaalt wanneer een land het recht heeft om je inkomen te belasten, maar je fiscale woonplaats wordt door meer factoren bepaald. Het is mogelijk om meer dan 183 dagen in Portugal te verblijven maar toch fiscaal inwoner van Nederland te blijven, als je centrum van levensbelangen nog in Nederland ligt. Omgekeerd kun je met minder dan 183 dagen toch fiscaal emigreren als je je volledig in het nieuwe land vestigt.

Belastingverdragen

Nederland heeft met de meeste landen belastingverdragen gesloten om dubbele belasting te voorkomen. Deze verdragen bepalen welk land mag heffen over welk inkomen. Als je fiscaal verhuist naar bijvoorbeeld Portugal, maar nog Nederlandse klanten bedient, bepaalt het verdrag of Nederland of Portugal mag heffen over dat inkomen. In de meeste gevallen heeft het woonland het heffingsrecht over winst uit onderneming, tenzij je een vaste inrichting in het andere land hebt. Het is essentieel om deze verdragen te kennen of een fiscalist te raadplegen die gespecialiseerd is in internationale situaties.

Let op: de zelfstandigenaftrek

Als je fiscaal emigreert, verlies je de Nederlandse zelfstandigenaftrek en andere ondernemersvoordelen. Deze aftrekposten zijn namelijk gekoppeld aan het Nederlandse belastingstelsel. In je nieuwe woonland gelden andere regels en faciliteiten. Soms zijn die gunstiger, soms niet. Maak altijd een vergelijking voordat je besluit te verhuizen.

Sociale zekerheid en de A1-verklaring

Naast belastingen is sociale zekerheid een cruciaal onderwerp. Waar ben je verzekerd voor zorg, arbeidsongeschiktheid en pensioen? Binnen de EU geldt het principe dat je in één land sociaal verzekerd bent – meestal het land waar je werkt of woont.

De A1-verklaring uitgelegd

Als je tijdelijk in een ander EU-land werkt maar sociaal verzekerd wilt blijven in Nederland, heb je een A1-verklaring nodig. Dit document bewijst dat je onder het Nederlandse socialezekerheidsstelsel valt. Je vraagt de A1 aan bij de SVB. Als zzp'er kun je maximaal 24 maanden met een A1-verklaring in een ander EU-land werken, met mogelijke verlenging tot vijf jaar. Zorg dat je deze verklaring altijd bij je hebt als je in het buitenland werkt. Opdrachtgevers kunnen ernaar vragen en bij controles moet je kunnen aantonen dat je premies in Nederland afdraagt.

Permanent verhuizen

Als je permanent naar een ander EU-land verhuist, val je onder het sociale zekerheidsstelsel van dat land. Je moet je dan daar verzekeren voor ziektekosten en betaalt daar premies voor eventuele sociale voorzieningen. Informeer je goed over het lokale systeem, want de verschillen zijn groot. In sommige landen is de zorg via de overheid geregeld, in andere moet je een privéverzekering afsluiten. Pensioenopbouw werkt ook anders – vaak bouw je in meerdere landen rechten op die later gecombineerd worden.

Werken buiten de EU

Buiten de EU is de situatie complexer. Met sommige landen heeft Nederland sociale zekerheidsverdragen, met andere niet. Zonder verdrag moet je in beide landen premies betalen of val je tussen wal en schip. Een internationale verzekeringsadviseur kan je helpen de juiste dekking te regelen. Landen als Thailand, Indonesië of Mexico zijn populair onder digitale nomaden, maar vereisen extra aandacht voor verzekeringen en sociale zekerheid.

Verzekeringen in het buitenland

Als je in het buitenland werkt, veranderen je verzekeringsbehoeften. Je Nederlandse zorgverzekering dekt vaak alleen tijdelijk verblijf in het buitenland en de voorwaarden van je aansprakelijkheidsverzekering kunnen territoriale beperkingen hebben.

Zorgverzekering

Binnen de EU kun je met je Europese zorgpas (EHIC) aanspraak maken op noodzakelijke zorg tegen lokale tarieven. Voor langdurig verblijf is dit echter niet voldoende. Als je fiscaal emigreert, vervalt je Nederlandse zorgverzekering en moet je je in je nieuwe woonland verzekeren. Internationale zorgverzekeringen bieden een alternatief als je veel reist of in meerdere landen actief bent. Deze zijn duurder maar bieden wereldwijde dekking en toegang tot privéklinieken.

Aansprakelijkheidsverzekering

Je beroepsaansprakelijkheidsverzekering heeft vaak een geografisch dekkingsgebied. Controleer of je verzekering ook geldt voor werkzaamheden die je vanuit het buitenland verricht. Werk je voor buitenlandse klanten, check dan of schade in die landen gedekt is. Sommige verzekeraars bieden standaard wereldwijde dekking, andere beperken zich tot Europa. Een aanpassing van je polis kan nodig zijn.

Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Als je in Nederland een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) hebt, controleer dan de voorwaarden bij verblijf in het buitenland. Veel verzekeraars hanteren beperkingen bij langdurig buitenlands verblijf. Je kunt verplicht zijn om voor medische keuringen naar Nederland te komen of de uitkering kan worden beperkt bij verblijf in bepaalde landen. Neem contact op met je verzekeraar voordat je vertrekt en vraag schriftelijke bevestiging van de dekking.

Bankzaken en factureren

Financiële zaken worden complexer wanneer je internationaal werkt. Je moet nadenken over bankrekeningen, valuta, betalingsverkeer en internationale facturering.

Bankrekening in het buitenland

Als je je permanent vestigt in een ander land, is een lokale bankrekening vaak praktisch of zelfs verplicht. Huur, nutsvoorzieningen en lokale abonnementen worden meestal via lokale incasso betaald. Het openen van een zakelijke rekening als buitenlander kan echter lastig zijn. Banken vragen om lokale documentatie, belastingnummers en soms een minimale verblijfsduur. Start dit proces vroegtijdig. Je Nederlandse rekening kun je vaak aanhouden, maar sommige banken hanteren beperkingen voor klanten die niet meer in Nederland wonen.

Internationale facturering

Factureren aan buitenlandse klanten brengt extra aandachtspunten met zich mee. Binnen de EU geldt bij B2B-diensten meestal de verleggingsregeling voor btw: je factureert zonder btw en de klant draagt de btw af in zijn eigen land. Vermeld wel het btw-nummer van je klant op de factuur. Buiten de EU gelden andere regels en is btw vaak niet van toepassing. Houd ook rekening met wisselkoersrisico's als je in andere valuta factureert. Diensten als Wise (voorheen TransferWise) bieden voordelige internationale overboekingen en multi-currency rekeningen.

Bepaal je tarief internationaal

Je uurtarief kan internationaal variëren. In sommige markten zijn hogere tarieven gangbaar, in andere lagere. Onderzoek de lokale markt voordat je tarieven vaststelt. Als je vanuit een goedkoper land werkt voor Nederlandse klanten, kun je je Nederlandse tarieven aanhouden en profiteren van de lagere levenskosten. Werk je voor lokale klanten, dan moet je je aanpassen aan de lokale markt.

Visa en werkvergunningen

Als EU-burger heb je binnen de Europese Unie vrij recht om te wonen en werken. Buiten de EU ligt dat anders en heb je vaak een visum of werkvergunning nodig.

Werken binnen de EU

Binnen de EU, EER (Europese Economische Ruimte) en Zwitserland kun je als Nederlandse zzp'er vrij werken en wonen. Je hoeft geen werkvergunning aan te vragen. Wel moet je je bij langer verblijf vaak lokaal registreren bij de gemeente en een verblijfsdocument aanvragen. Dit is meestal een formaliteit. Sommige beroepen vereisen lokale erkenning van diploma's, vooral in gereguleerde sectoren als gezondheidszorg of juridische diensten.

Digital nomad visa

Steeds meer landen buiten de EU bieden speciale visa voor digitale nomaden en remote workers. Portugal, Spanje, Kroatië, Estland, Georgië, Costa Rica en vele anderen hebben dergelijke regelingen geïntroduceerd. De voorwaarden variëren: meestal moet je aantonen dat je inkomen van buiten het land komt en voldoende verdient om in je onderhoud te voorzien. De duur varieert van één tot drie jaar, vaak met verlengingsmogelijkheden. Check de actuele eisen, want regelingen veranderen regelmatig.

Werkvergunningen buiten de EU

Voor landen zonder digital nomad visum of speciale regelingen heb je vaak een werkvergunning of ondernemersvisum nodig. De eisen zijn per land zeer verschillend. Sommige landen, zoals de Verenigde Staten, kennen zeer restrictieve regelingen voor zelfstandigen. Andere, zoals de Verenigde Arabische Emiraten, verwelkomen buitenlandse ondernemers maar vereisen lokale bedrijfsregistratie. Schakel een immigratiespecialist in als je overweegt buiten de EU te werken.

Praktische tips voor succes

Werken vanuit het buitenland vraagt meer dan alleen een laptop en internetverbinding. Met de juiste voorbereiding en aanpak vergroot je je kans op succes aanzienlijk.

Start met een proefperiode

Verhuis niet direct definitief. Begin met een proefperiode van enkele maanden om te ervaren hoe het bevalt. Huur tijdelijk een appartement, werk vanuit coworking spaces en ontdek de lokale gemeenschap. Pas als je zeker weet dat het bij je past, kun je overwegen om permanenter te verhuizen. Dit voorkomt dure fouten en teleurstellingen.

Bouw een lokaal netwerk

Eenzaamheid is een veelgenoemde uitdaging onder expats en digitale nomaden. Investeer actief in sociale contacten. Sluit je aan bij lokale expat-groepen, bezoek meetups en netwerkevenementen, en maak gebruik van coworking spaces waar je andere ondernemers ontmoet. Sociale verbindingen maken het verschil tussen een geslaagd avontuur en thuiszitten achter je laptop.

Regel je administratie

Zorg dat je administratie op orde is voordat je vertrekt. Stel een goede boekhouder aan die ervaring heeft met internationale situaties. Houd alle documenten digitaal bij in de cloud. Weet welke facturen je moet versturen, welke belastingverplichtingen je hebt en welke deadlines gelden. Een rommelige administratie kan tot problemen leiden met belastingdiensten in meerdere landen.

Ken de Wet DBA

Ook als je vanuit het buitenland werkt voor Nederlandse opdrachtgevers, kan de Wet DBA van toepassing zijn. Deze wet regelt de arbeidsrelatie tussen opdrachtgevers en zzp'ers. De fysieke locatie van waaruit je werkt maakt niet uit – het gaat om de aard van de werkrelatie. Zorg dat je opdrachten voldoen aan de criteria voor zelfstandigheid.

Zorg voor goede technologie

Een stabiele internetverbinding is essentieel. Onderzoek de internetinfrastructuur in je beoogde bestemming. In sommige landen is glasvezel overal beschikbaar, in andere moet je het doen met instabiel wifi. Investeer in een goede mobiele hotspot als backup. Test videobellen en grote uploads voordat je belangrijke klantgesprekken plant. Vergeet ook tijdzones niet – klanten in Nederland verwachten dat je bereikbaar bent tijdens kantooruren.

Veelgestelde vragen